सुरु गरौं · Start here
पहिलो शेयर किन्ने ७ चरण
पहिले कहिल्यै शेयर किन्नुभएको छैन? यहाँबाट सुरु गर्नुहोस्: शेयर के हो, कुन खाता चाहिन्छ, र पहिलो कारोबारसम्मका चरण।
यो पृष्ठमा · Contents
१. शेयर भनेको के हो?
शेयर भनेको कुनै कम्पनीको स्वामित्वको सानो हिस्सा हो। कुनै बैंकको १ करोड शेयर छ र तपाईंसँग १०० कित्ता छ भने तपाईं त्यो बैंकको सानो हिस्साको मालिक हुनुहुन्छ। कम्पनीले नाफा कमाए त्यसको केही भाग लाभांश का रूपमा पाइन्छ, र धेरैले किन्न चाहे शेयरको मूल्य बढ्न सक्छ।
नेपालमा शेयर नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) मा किनबेच हुन्छ। एउटा शेयरलाई एक कित्ता भनिन्छ।
२. के के चाहिन्छ? (५ वटा खाता)
| खाता | के काम गर्छ | कहाँ खोल्ने |
|---|---|---|
| बैंक खाता | शेयर किन्ने पैसा राख्छ र बेच्दा पैसा आउँछ | कुनै पनि वाणिज्य वा विकास बैंक |
| डिम्याट खाता (BOID) | तपाईंको शेयर इलेक्ट्रोनिक रूपमा राख्छ। १६ अंकको BOID नम्बर पाइन्छ | डिपोजिटरी सहभागी (DP): धेरैजसो बैंक र ब्रोकर |
| मेरोशेयर | डिम्याटको अनलाइन लगइन: IPO भर्ने, शेयर हेर्ने, बेचेको शेयरको EDIS गर्ने | meroshare.cdsc.com.np, डिम्याट खुलेपछि |
| ब्रोकर (TMS) खाता | बजारमा शेयर किन्न र बेच्न। क्लाइन्ट कोड र TMS लगइन पाइन्छ | इजाजतप्राप्त कुनै पनि धितोपत्र दलाल |
| अनलाइन भुक्तानी (ऐच्छिक) | connectIPS वा बैंकको एपबाट ब्रोकरमा छिटो पैसा पठाउन | तपाईंको बैंक |
३. तयार राख्नुपर्ने कागजात
- नागरिकताको प्रमाणपत्र (सक्कल र दुवैतर्फको फोटोकपी)
- पासपोर्ट साइजका दुई फोटो
- बैंक खाताको विवरण (खाताको नाम डिम्याटको नामसँग मिल्नुपर्छ)
- प्यान नम्बर, भए
- मोबाइल नम्बर र इमेल (OTP र लगइनका लागि)
धेरै बैंक र ब्रोकरले अनलाइन KYC र अनलाइन खाता खोल्ने सुविधा दिन्छन्; कतिपयले एक पटक शाखामा बोलाउँछन्।
४. पहिलो शेयर किन्ने ७ चरण
- बैंक खाता खोल्नुहोस् (छैन भने)।
- DP मा डिम्याट खाता खोल्नुहोस्। केही कार्यदिनमा १६ अंकको BOID पाइन्छ। सानो वार्षिक शुल्क लाग्छ, प्रायः रु. १०० देखि २०० जति।
- मेरोशेयरमा दर्ता गर्नुहोस् DP र BOID प्रयोग गरेर। बलियो पासवर्ड राख्नुहोस्।
- मेरोशेयरमा बैंक लिंक गर्नुहोस् (My ASBA → बैंक विवरण)। यसले IPO भर्न दिन्छ।
- ब्रोकरमा TMS खाता खोल्नुहोस्। क्लाइन्ट कोड र TMS लगइन पाइन्छ।
- TMS मा रकम (कोल्याटरल) लोड गर्नुहोस् बैंक वा connectIPS बाट।
- पहिलो खरिद अर्डर राख्नुहोस्। फर्स्यौटपछि (T+2, दुई कार्यदिन) शेयर डिम्याटमा आउँछ।
५. विदेशमा हुनुहुन्छ?
वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीले पनि डिम्याट र मेरोशेयर खोल्न सक्नुहुन्छ, धेरै बैंकमा अनलाइन पनि। धेरै IPO मा वैदेशिक रोजगारीमा रहेका नेपालीका लागि छुट्टै कोटा हुन्छ। रेमिट्यान्ससँग जोडिएको खाता र त्यो कोटामा कसरी भर्ने भनेर आफ्नो बैंकसँग सोध्नुहोस्।
६. अब के पढ्ने?
- IPO कसरी भर्ने: धेरैजसो नयाँ लगानीकर्ताको सबैभन्दा सजिलो पहिलो कदम
- किनबेच कसरी हुन्छ: समय, मूल्य सीमा, फर्स्यौट, शुल्क र हिसाब गर्ने क्याल्कुलेटर
- नयाँ लगानीकर्ताका गल्ती र ठगीबाट बच्ने उपाय