सुरुवात · IPO
IPO कसरी भर्ने
IPO के हो, मेरोशेयरबाट चरणबद्ध रूपमा कसरी भर्ने, गोलाप्रथा कसरी हुन्छ, र सूचीकरणपछि के गर्ने।
यो पृष्ठमा · Contents
१. IPO भनेको के हो?
IPO (प्राथमिक सार्वजनिक निष्कासन) भनेको कम्पनीले पहिलो पटक सर्वसाधारणलाई शेयर बेच्नु हो। साधारण IPO मा प्रायः प्रति कित्ता रु. १०० पर्छ। धेरै IPO रु. १०० भन्दा माथि सूचीकृत हुने भएकाले IPO भर्नु नयाँ लगानीकर्ताको सबैभन्दा लोकप्रिय पहिलो कदम हो।
| प्रकार | को भर्न सक्छ | मूल्य |
|---|---|---|
| IPO | सर्वसाधारण | प्रायः प्रति कित्ता रु. १०० (केहीमा बुक बिल्डिङ) |
| FPO | सर्वसाधारण, पहिले नै सूचीकृत कम्पनीको | निष्कासन अनुसार |
| हकप्रद (राइट) शेयर | पुराना शेयरधनी मात्र, आफ्नो शेयरको अनुपातमा | प्रायः कम मूल्य (धेरैजसो रु. १००) |
| म्युचुअल फण्ड IPO | सर्वसाधारण | प्रति युनिट रु. १०, न्यूनतम १०० युनिट |
२. मेरोशेयरबाट IPO भर्ने तरिका
- meroshare.cdsc.com.np वा मेरोशेयर एपमा लगइन गर्नुहोस्। ठेगाना ध्यान दिएर हेर्नुहोस्, आधिकारिक साइट मात्र प्रयोग गर्नुहोस्।
- My ASBA → Apply for Issue मा जानुहोस्। खुला IPO त्यहाँ देखिन्छन्।
- भर्न चाहेको IPO मा Apply थिच्नुहोस्।
- बैंक र खाता छान्नुहोस्, कित्ता हाल्नुहोस् (रु. १०० को शेयरमा न्यूनतम १० कित्ता = रु. १,०००) र बैंकले दिएको CRN हाल्नुहोस्।
- घोषणामा टिक लगाएर Proceed गर्नुहोस् र ट्रान्ज्याक्सन PIN ले पुष्टि गर्नुहोस्।
- भोलिपल्ट Application Report हेर्नुहोस्: बैंकमा रकम रोक्का भएको देखिनुपर्छ।
३. बाँडफाँड (गोलाप्रथा) कसरी हुन्छ
लोकप्रिय IPO मा शेयरभन्दा धेरै आवेदन पर्छन्। त्यसपछि CDSC ले कम्प्युटर गोलाप्रथा गर्छ: प्रायः हरेक मान्य आवेदकको सम्भावना बराबर हुन्छ र भाग्यमानीले न्यूनतम १० कित्ता पाउँछन्। धेरै माग भएको IPO मा धेरै कित्ता भर्दा सम्भावना बढ्दैन, पैसा मात्र बढी रोक्का हुन्छ।
- नतिजा मेरोशेयर → My ASBA → Application Report वा CDSC को IPO नतिजा पृष्ठमा हेर्नुहोस्।
- शेयर परे रोक्का रकम काटिन्छ र केही दिनमा शेयर डिम्याटमा आउँछ।
- त्यसपछि कम्पनी नेप्सेमा सूचीकृत हुन्छ; IPO बन्द भएदेखि सूचीकरणसम्म प्रायः केही हप्ता लाग्छ।
४. सूचीकरणपछि: बेच्ने कि राख्ने?
नयाँ सूचीकृत शेयरको मूल्य सुरुका दिनमा धेरै उतारचढाव हुन सक्छ। नयाँ शेयर बढ्नै पर्छ भन्ने नियम छैन। कम्पनी राम्रो छ कि छैन (फन्डामेन्टल गाइड) र नाफाको तुलनामा मूल्य कस्तो छ भनेर निर्णय गर्नुहोस्।
बेच्दा ब्रोकर कमिसन, सेबोन शुल्क, DP शुल्क र पुँजीगत लाभ कर पनि सम्झनुहोस् (क्याल्कुलेटर)।
५. IPO सम्बन्धी सुझाव
- एक व्यक्ति, एक आवेदन। एउटै विवरणबाट दुई पटक भर्दा दुवै आवेदन रद्द हुन सक्छन्।
- आवेदन दिनुअघि बैंकमा पर्याप्त रकम राख्नुहोस्, नत्र आवेदन असफल हुन्छ।
- कम्पनीको विवरणपत्र को सारांश पढ्नुहोस्: व्यवसाय, नाफा, र किन पैसा उठाउँदैछ।
- मेरोशेयर पासवर्ड, ट्रान्ज्याक्सन PIN वा OTP कसैलाई नदिनुहोस्, सामाजिक सञ्जालका "सहयोगी" लाई पनि।