सुरुवात · लाभांश
लाभांश, बोनस शेयर र बुक क्लोज
नगद लाभांश र बोनस शेयर, महत्त्वपूर्ण मितिहरू, बुक क्लोजपछि मूल्य किन घट्छ, लाभांश प्रतिफल र हकप्रद शेयर।
यो पृष्ठमा · Contents
१. नगद लाभांश र बोनस शेयर
लाभांश भनेको कम्पनीको नाफाको शेयरधनीलाई दिइने भाग हो। नेपालमा यो नगद लाभांश (बैंक खातामा पैसा), बोनस शेयर (निःशुल्क नयाँ शेयर), वा दुवैमा आउँछ। प्रतिशत रु. १०० अंकित मूल्यमा गणना हुन्छ।
लाभांशमा लाग्ने कर कम्पनीले तपाईंलाई दिनुअघि नै मिलाउँछ; बोनस शेयरको कर तिर्ने जिम्मेवारी अब सेबोनले कम्पनीलाई दिएको छ।
२. महत्त्वपूर्ण मितिहरू
- वार्षिक नतिजापछि सञ्चालक समितिले लाभांश प्रस्ताव गर्छ।
- शेयरधनीको साधारण सभा (AGM) ले पारित गर्छ।
- बुक क्लोज: कसले लाभांश पाउने भनेर कम्पनीले तोक्छ। बुक क्लोज मितिअघि नै शेयर तपाईंको नाममा हुनुपर्छ (T+2 सम्झनुहोस्)।
- वितरण: नगद डिम्याटसँग जोडिएको बैंक खातामा, बोनस शेयर डिम्याटमा आउँछ।
३. बुक क्लोजपछि मूल्य किन घट्छ?
बुक क्लोजको दिन नेप्सेले मूल्य समायोजन गर्छ, किनकि मूल्य तपाईंकहाँ सरेको हुन्छ:
| कार्य | समायोजित मूल्य | उदाहरण (मूल्य रु. ६००) |
|---|---|---|
| नगद लाभांश | मूल्य − प्रति शेयर नगद | १० प्रतिशत नगद (रु. १०) → रु. ५९० |
| बोनस शेयर | मूल्य ÷ (१ + बोनस प्रतिशत) | २० प्रतिशत बोनस → ६०० ÷ १.२० = रु. ५०० |
| हकप्रद शेयर | (मूल्य + हकप्रद मूल्य × अनुपात) ÷ (१ + अनुपात) | १:१ रु. १०० मा → (६०० + १००) ÷ २ = रु. ३५० |
४. लाभांश प्रतिफल
लाभांश प्रतिफल = प्रति शेयर नगद लाभांश ÷ शेयर मूल्य × १००।
मूल्य धेरै घटेपछि देखिने अति उच्च प्रतिफल खतराको संकेत हुन सक्छ: नाफाले त्यो लाभांश धान्न सक्छ कि जाँच्नुहोस्।
५. हकप्रद शेयर: भर्ने कि नभर्ने?
कम्पनीले हकप्रद शेयर निकाल्दा पुराना शेयरधनीले प्रायः रु. १०० मा नयाँ शेयर किन्ने अधिकार पाउँछन्। तोकिएको समयभित्र मेरोशेयरबाट आवेदन दिनुपर्छ। नभरे कम्पनीमा तपाईंको हिस्सा सानो हुन्छ र मूल्य पनि समायोजन भएर घट्छ, त्यसैले सोचेर निर्णय गर्नुहोस्।